Εξωσωματική Γονιμοποίηση

Η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF, In Vitro Fertilization) είναι μια εκ των τριών μεθόδων ιατρικώς υποβοηθούμενης γονιμοποίησης που εφαρμόζονται σήμερα. Οι δυο άλλες μέθοδοι είναι η πρόκληση ωορρηξίας για προγραμματισμένη επαφή και η σπερματέγχυση.
Κατά την εξωσωματική γονιμοποίηση το ωάριο γονιμοποιείται απ΄ το σπερματοζωάριο έξω από το σώμα της γυναίκας (στο εργαστή¬ριο) όταν η διαδικασία αυτή, για διάφορους λόγους, αδυνατεί να πραγματοποιηθεί στο φυσικό της περιβάλλον, δηλαδή στη σάλπιγγα της γυναίκας.

Πώς Πραγματοποιείται η Εξωσωματική Γονιμοποίηση

Η διαδικασία ξεκινά με την συλλογή ωάριων από τις ωοθήκες της γυναίκας (ωοληψία) τα οποία στη συνέχεια έρχονται, μέσα σε ειδικά δοχεία στο εργα­στήριο, σε επαφή για 2 έως 6 ημέρες με τα σπερματοζωάρια που λαμβάνονται από τον άνδρα.  Τα ωάρια που τελικά θα γονιμοποιηθούν μεταφέρονται, με τη βοήθεια καθετήρα από τον γυναικολόγο, στη κοιλότητα της μήτρας.

Πέραν του σημείου αυτού παύει η έξωθεν παρέμβαση όποτε εφόσον τα, εκτός του σώματος, γονιμοποιημένα ωάρια προσκολληθούν και διεισδύσουν (εμφυτευθούν) στο τοίχωμα (ενδομήτριο) της κοιλότητας της μήτρας, το οποίο παρέχει τα συστατικά και το περιβάλλον για την ανάπτυξη του εμβρύου, επιτυγχάνεται  «σύλληψη» και εξελίσσεται η εγκυμοσύνη.

Πότε επιλέγεται η Εξωσωματική Γονιμοποίηση ως μέθοδος αναπαραγωγής

Η εξωσωματική γονιμοποίηση, συνήθως, επιλέγεται ως μέθοδος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στα υπογόνιμα ζευγάρια εφόσον είτε οι δυο άλλες, λιγότερο παρεμβατικές, μέθοδοι υποβοηθούμενης γονιμοποίησης αποτύχουν ή όταν αυτές δεν ενδείκνυνται.

Ως υπογόνιμο χαρακτηρίζεται το ζεύγος που αδυνατεί να επιτύχει σύλληψη έπειτα από ένα τουλάχιστον έτος τακτικών σεξουαλικών επαφών χωρίς αντισυλληπτική προστασία. Η υπογονιμότατα δεν πρέπει να ταυτίζεται με την ¨στειρότητα¨ που είναι η βιολογικώς απόλυτη (κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες) αδυναμία τεκνοποίησης.

Αίτια υπογονιμότητας που ωθούν στην επιλογή της Εξωσωματικής Γονιμοποίησης

Σήμερα ένα ποσοστό 20% των ζευγαριών, εξ αιτίας ποικίλων παραγόντων, εμφανίζει κάποιου τύπου  διαταραχή της γονιμότητας που αφορά τον ένα εκ των δυο ή και του δύο συντρόφους. Τα συνηθέστερα  αίτια υπογονιμότητας που αναγκάζουν το ζεύγος να προσφύγει στην εξωσωματική γονιμοποίηση είναι:

1. Συγγενείς, επίκτητες παθήσεις ή χειρουργικές επεμβάσεις που επηρεάζουν την ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΑΡΤΙΟΤΗΤΑ των οργάνων του αναπαραγωγικού συστήματος του ανθρώπου παρακωλύοντας τη διαβατότητα των οδών κίνησης των ωαρίων ή των σπερματοζωαρίων αποτρέποντας έτσι την συνεύρεσή τους όπως συμβαίνει για παράδειγμα στη συγγενή έλλειψη σπερματικών πόρων, την προστατίτιδα, τη βασεκτομή, την προστατεκτομή, την ενδομητρίωση, σε υδροσάλπιγγες, την αφαίρεση των σαλπίγγων κ.α.

2. Εξωγενείς ή ενδογενείς παράγοντες που ΔΙΑΤΑΡΑΣΣΟΥΝ ΤΗΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ των ωοθηκών και των όρχεων και κατ΄ επέκταση την ποσότητα ή την ποιότητα (ωριμότητα) των παραγόμενων ωαρίων και σπερματοζωαρίων όπως φάρμακα, χημειοθεραπεία, τοξικές ουσίες, ακτινοβολία, χρωμοσωμικές (σύνδρομο Kallman) ή ενδοκρινικές διαταραχές (σύνδρομο πολύκυστικών ωοθηκών, υπερπρολακτιναιμία, ηλικία), φλεγμονώδεις (παρωτίτιδα) ή αυτοάνοσες παθήσεις (π.χ. συστηματικός ερυθηματώδης λύκος), καθώς και διαταραχές του μεταβολισμού (π.χ. γλυκόζης)

3. ΑΝΕΞΗΓΗΤΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Σε ποσοστό 25-30% των υπογόνιμων ζευγαριών δεν εντοπίζεται κανένας παράγοντας στον οποίο να αποδίδεται η αδυναμία σύλληψης με αποτέλεσμα η υπογονιμότητα να χαρακτηρίζεται ως ¨αγνώστου αιτιολογίας ¨ και το ζεύγος τελικά να καταφεύγει στη μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Άλλοι λόγοι που ωθούν στην επιλογή της Εξωσωματικής Γονιμοποίησης

1.  Όταν παρίσταται ανάγκη διάγνωσης ανωμαλιών του εμβρύου πριν εγκατασταθεί (επιβεβαιωθεί) η εγκυμοσύνη˙ πριν δηλαδή από την εμφύτευσή του στη μήτρα (προεμφυτευτική διάγνωση) όπως σε: α) ζευγάρια που έχουν οικογενειακό ιστορικό κληρονομικής νόσου (π.χ. β-μεσογειακή αναι­μία), β) ζευγάρια που πρέπει να επιλέξουν το φύλο του εμβρύου με σκοπό να αποτρέψουν μια ασθένεια που σχετίζεται με αυτό (φυλοσύνδετα νοσήματα), γ) ζευγάρια που έχουν ήδη ένα παιδί με ανίατη ασθένεια και χρειάζονται συμβατά κύτταρα από ένα δεύτερο υγιές παιδί για να θεραπεύσουν το πρώτο.

2.  Όταν επιδιώκεται η διατήρηση της γονιμότητας γυναικών που θα υποβληθούν σε χημειο/ακτινο θεραπεία ή επέμβαση που πρόκειται να επιφέρει καταστροφή των ωοθηκών, αλλά και γυναικών που επιθυμούν να αναβάλουν την απόκτηση παιδιού για το μέλλον όποτε, εκ των προτέρων, λαμβάνονται και καταψύχονται ωάρια για μελλοντική εξωσωματική γονιμοποίηση.

3.  Όταν επιζητείται η τεκνοποίηση από ζευγάρια όπου η γυναίκα έχει την μήτρα της, επομένως μπορεί να επιτευχθεί «σύλληψη», όμως: α) είτε η γυναίκα του ζεύγους δεν έχει ωάρια (π.χ. σύνδρομο Turner, εμμηνόπαυση), ή τα δικά της ωάρια παρουσιάζουν κακή ποιότητα (π.χ. κλιμακτήριος), β) είτε ο άνδρας του ζεύγους δεν έχει σπερματοζωάρια ή η ποιότητα του σπέρματος δεν είναι φυσιολογική (π.χ. σύνδρομο Klinefelter, Down, κρυψορχία) συνεπώς καταφεύγουν στη δωρεά ωαρίων, σπερματοζωαρίων ή και των δύο και το προκύπτον με τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης γονιμοποιημένο ωάριο ή/και έμβρυο μεταφέρεται στην μήτρα της γυναίκας.

4.  Όταν υπάρχει επιθυμία απόκτησης παιδιού υπό συνθήκες ¨στειρότητας¨, επί παραδείγματι από γυναίκες που δεν μπορούν να εγκυμονήσουν διότι δεν έχουν μήτρα (υστερεκτομή) ή από ομοφυλόφιλα ζευγάρια (άνδρες), ως εκ τούτου επιλέγεται η παρένθετη κύηση ως μέθοδος αναπαραγωγής με εξωσωματική γονιμοποίηση των δικών τους ή/και ξένων ωαρίων.

Συχνές ερωτήσεις

1. Είναι η εξωσωματική γονιμοποίηση επιβαρυντική για την υγεία μου;

Γενικώς η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι ακίνδυνη. Ο φόβος ορισμένων γυναικών ότι η φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών ενδέχεται να εξαντλήσει τα αποθέματα των ωαρίων τους είναι απλώς αβάσιμος. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται δεν είναι καρκινογόνα και ο κίνδυνος η εξωσωματική γονιμοποίηση να συνδέεται με γυναικολογικούς καρκίνους (ωοθήκης, μήτρας, μαστού) είναι ακριβώς ο ίδιος με εκείνον του γενικού πληθυ­σμού. Το ποσοστό επιπλοκής, από την αναισθησία ή και την ίδια τη επέμβαση, κατά τη συλλογή ωαρίων είναι το ίδιο με εκείνο οποιασδήποτε άλλης ολιγόλεπτης χειρουργικής επέμβασης και είναι ελάχιστο. Όσον αφορά την σοβαρότερη των επιπλοκών της εξωσωματικής γονιμοποίησης που ονομάζεται σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθη­κών η συχνότητα εμφάνισής της είναι μόνο 1% και το ποσοστό των γυναικών που θα χρειαστεί νοσήλια λόγω αυτής είναι ακόμη χαμηλότερο.

2. Είναι επώδυνη η διαδικασία;

Όχι. Η διέγερση των ωοθηκών μπορεί να προκαλέσει ήπια δυσφορία (πόνο όπως της περιόδου χαμη­λά στην κοιλιά), η δε ωοληψία δεν προκαλεί πόνο διότι πραγματοποιείται υπό μέθη (με αναισθησία η οποία δεν είναι πλήρης όπως αυτή που εκτελείται στις τυπικές χειρουργικές επεμβάσεις).

3. Πόσες φορές μπορώ να επαναλάβω τον κύκλο της εξωσωματικής γονιμοποίησης;

Αν και δεν τίθεται κάποιο όριο στον αριθμό των προσπαθειών ωστόσο υπάρχουν πολλές παράμετροι που τον επηρεάζουν (η ηλικία, η ανταπόκριση σε προηγούμενους κύκλους εξωσωματικής, οι οικονομικές επιπτώσεις κ.α.). Επίσης οι υπερβολικές απόπειρες εξωσωματικής γονιμοποίησης ενδέχεται να μειώσουν την πιθανότητα εγκυμοσύνης. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η εξωσωματική γονιμοποίηση επαναλαμβάνεται 3-4 φορές.

4. Πόσο καιρό πρέπει να περιμένω μεταξύ των προσπαθειών;

Δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στα ποσοστά επιτυχίας μεταξύ των προσπαθειών που έχουν πραγματοποιηθεί διαδοχικά κι εκείνων μετά την παρέλευση κάποιου χρονικού διαστήματος. Ως εκ τούτου, εναπόκειται εξ ολοκλήρου στο ζευγάρι να αποφασίσει πόσο καιρό θέλει να περιμένει μέχρι να ξαναπροσπαθήσει. Πάντως μετά από μια αρχική αποτυχία εξωσωματικής γονιμοποίησης ίσως χρειαστεί να περάσουν κάποιοι μήνες (ένας τουλάχιστον πλήρης εμμηνορροϊκός κύκλος),  για να ¨επουλωθεί¨ κυρίως το συναισθηματικό τραύμα, πριν από μια επόμενη προσπάθεια.

5. Θα είναι υγιές το παιδί μου;

Μέχρι σήμερα έχουν γεννηθεί περισσότερα από 6.000.000 παιδιά με εξωσωματική γονιμοποίηση και οι επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν πως δεν υπάρχει για τα παιδιά αυτά στατιστικά σημαντική αύξηση στη συχνότητα εμφάνισης διαταραχών της ανάπτυξης, σωματικής ή ψυχικής, σε σχέση με τα παιδιά της φυσικής σύλληψης ούτε παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου στο μέλλον. Οι λιγοστές παρενέργειες της εξωσωματικής γονιμοποί­ησης κατά κανόνα αφορούν τη μητέρα και όχι το έμβρυο.

6. Ποια είναι τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης;

Δυστυχώς, δεν επιτυγχάνουν όλες οι προσπάθειες εξωσωματικής. Τα καλύτερα ποσοστά επιτυχίας τα έχουν οι γυναίκες μέχρι 37 ετών (έως και 62%), τα οποία ωστόσο μειώνονται προοδευτικά  με την αύξηση της ηλικίας τους, κατά τρόπο ώστε μία γυναίκα στα 45 της έτη να έχει μικρότερη του 8% πιθανότητα εγκυμοσύνης με εξωσωματική γονιμοποίηση.



error: Το Περιεχόμενο Προστατεύεται !
Copy link
Powered by Social Snap